Citeo και Refashion: εκατομμύρια σε οικολογικές εισφορές, αλλά ποια αποτελέσματα;
Κοινοποίηση
Η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού χρηματοδοτεί την πρόληψη και διαχείριση αποβλήτων. Η ERVERTE Paris υποστηρίζει αυτή την αρχή, αλλά ζητά σαφείς απαντήσεις για τα πραγματικά περιβαλλοντικά οφέλη των υποχρεωτικών εισφορών.
Η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να συμβάλλουν στη διαχείριση των προϊόντων τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Η Citeo δραστηριοποιείται κυρίως στις οικιακές συσκευασίες και στο χαρτί, ενώ η Refashion είναι αρμόδια για ρούχα, λευκά είδη και υποδήματα. Το σύστημα χρηματοδοτεί την πρόληψη αποβλήτων, τη συλλογή, την επαναχρησιμοποίηση, τη διαλογή και την ανακύκλωση. Η σημασία του δεν αναιρεί την ανάγκη αξιολόγησης των πραγματικών αποτελεσμάτων.
Citeo: σημαντική χρηματοδότηση, άνισα αποτελέσματα
Η Citeo αναφέρει 1,5 δισ. ευρώ οικολογικών εισφορών στον τομέα οικιακών συσκευασιών και χαρτιού. Πρόκειται για δημοσιευμένο συνοπτικό μέγεθος και όχι κατ’ ανάγκη για έσοδα μόνο του 2025. Για το 2025 αναφέρει ανακύκλωση 73% στις συσκευασίες, αλλά μόλις 30% στις πλαστικές συσκευασίες. Η σελίδα της αναφέρει επίσης επαναχρησιμοποίηση μόλις 1,5% των οικιακών συσκευασιών. Η πρόληψη και η επαναχρησιμοποίηση χρειάζονται μεγαλύτερη έμφαση.
Στα στοιχεία για το 2025 που δημοσιεύθηκαν τον Ιούνιο του 2026, η Citeo παρουσιάζει μεγάλες διαφορές ανά υλικό: 88% ανακύκλωση γυαλιού, 83% χαρτιού και χαρτονιού, 43% αλουμινίου και μόλις 30% πλαστικών συσκευασιών. Ο συνολικός δείκτης 73% δεν αποτυπώνει όλη αυτή τη διαφοροποίηση. Επίσης, το ποσό των 1,5 δισ. ευρώ που προβάλλει η Citeo στην κλαδική της σελίδα αποτελεί δημοσιευμένο βασικό μέγεθος και δεν πρέπει αυτομάτως να θεωρείται έσοδο μόνο του 2025.
Πρόκειται για αποτελέσματα με πραγματική πρόοδο, αλλά και σαφή περιθώρια βελτίωσης. Η πρόληψη των περιττών συσκευασιών και η επαναχρησιμοποίηση παραμένουν ουσιαστικές προτεραιότητες, παράλληλα με την ανάπτυξη αποτελεσματικότερης ανακύκλωσης.
Ελάχιστες εισφορές και μικρές επιχειρήσεις
Το 2026 η Citeo εφαρμόζει ελάχιστη εισφορά 110 ευρώ χωρίς ΦΠΑ για μικρούς παραγωγούς. Ακόμη και όταν μια επιχείρηση δηλώνει λεπτομερώς τα υλικά και τις βελτιώσεις οικολογικού σχεδιασμού, η τελική χρέωση μπορεί να μην μειώνεται αν ο υπολογισμός παραμένει κάτω από το όριο. Το άρθρο R.541-119 της γαλλικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας επιτρέπει τέτοια κατ’ αποκοπή ποσά, αλλά προβλέπει περιοδικό έλεγχο. Η ERVERTE Paris ζητά αναλογικότητα και διαφάνεια.
Το άρθρο R.541-119 του γαλλικού Περιβαλλοντικού Κώδικα επιτρέπει κατ’ αποκοπή εισφορές για παραγωγούς που διαθέτουν μικρές ποσότητες στην αγορά. Το ελάχιστο ποσό δεν είναι επομένως καθεαυτό παράνομο, όμως ο οργανισμός οφείλει να επαληθεύει περιοδικά ότι ανταποκρίνεται στο σχετικό κόστος. Η Citeo αναφέρει επίσης στη σχετική ενημέρωση εγγραφής αρχικό τιμολόγιο 110 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Μια μικρή επιχείρηση μπορεί να δηλώνει λεπτομερώς το υλικό, το βάρος και τις βελτιώσεις οικολογικού σχεδιασμού των συσκευασιών της, χωρίς να μειώνεται το τελικό ποσό εφόσον ο υπολογισμός παραμένει κάτω από το ελάχιστο όριο. Τον Οκτώβριο του 2026 η ERVERTE Paris ζήτησε από τις αρμόδιες αρχές διευκρινίσεις για τον περιοδικό έλεγχο των εξόδων, τη μεθοδολογία, τη διαφάνεια των τιμολογίων και την εκπροσώπηση των πολύ μικρών επιχειρήσεων. Στόχος είναι η βελτίωση του συστήματος και όχι η κατάργηση της ευθύνης του παραγωγού.
Refashion: 162,7 εκατ. ευρώ και λιγότερη συλλογή
Η Refashion δήλωσε το 2025 εισφορές 162,7 εκατ. ευρώ και περίπου 3,6 δισ. νέα προϊόντα ένδυσης, λευκών ειδών και υποδημάτων στην αγορά. Ωστόσο η συλλογή μεταχειρισμένων υφασμάτων και παπουτσιών μειώθηκε κατά 6%, σε περίπου 272.000 τόνους. Η Refashion επικαλείται κρίση των αγορών διάθεσης και δυσκολίες των φορέων· η μείωση δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο σε έναν οργανισμό. Η συλλογή δεν ισοδυναμεί με ανακύκλωση.
Η Refashion εκτιμά επίσης ότι τα νέα προϊόντα που διατέθηκαν το 2025 αντιστοιχούσαν σε περίπου 917.604 τόνους. Οι περίπου 272.000 τόνοι χρησιμοποιημένων προϊόντων που συλλέχθηκαν δεν αποτελούν ποσοστό ανακύκλωσης: τα είδη αυτά μπορούν να ταξινομηθούν, να επαναχρησιμοποιηθούν, να ανακυκλωθούν ή να υποστούν άλλη επεξεργασία, ενώ μπορεί να είχαν πωληθεί αρκετά χρόνια νωρίτερα.
Ο οργανισμός επικαλείται την κρίση των αγορών απορρόφησης μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών, τις οικονομικές πιέσεις και τα επιχειρησιακά προβλήματα των φορέων συλλογής. Η μείωση 6% δεν μπορεί επομένως να αποδοθεί αποκλειστικά σε έναν οργανισμό. Επιβάλλεται όμως η χωριστή και ελέγξιμη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων συλλογής, διαλογής, επαναχρησιμοποίησης και πραγματικής ανακύκλωσης.
Διοικητικό πρόστιμο και δημόσιος έλεγχος
Στις 28 Οκτωβρίου 2026 το γαλλικό υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης υπενθύμισε στη Refashion τις υποχρεώσεις παραλαβής κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, είχε κοινοποιηθεί διοικητικό πρόστιμο 170.000 ευρώ στις 13 Απριλίου 2026, ενώ ακολούθησε νέα νομική υπενθύμιση στις 26 Οκτωβρίου. Αυτά δεν αποδεικνύουν υπεξαίρεση πόρων, αλλά επιβάλλουν ουσιαστικό έλεγχο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του γαλλικού υπουργείου στις 28 Οκτωβρίου 2026, η Refashion είχε ειδοποιηθεί στις 13 Απριλίου για διοικητικό πρόστιμο 170.000 ευρώ λόγω παραβιάσεων των υποχρεώσεων παραλαβής κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων από φορείς της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. Μετά από νέες αναφορές, στις 26 Οκτωβρίου απεστάλη νέα νομική υπενθύμιση πριν από ενδεχόμενη επίσημη εντολή συμμόρφωσης. Πρόκειται για τεκμηριωμένες κανονιστικές παραβάσεις, όχι για απόδειξη υπεξαίρεσης εισφορών.
Ήδη από τον Απρίλιο του 2026 η γαλλική κυβέρνηση είχε ανακοινώσει αναμόρφωση της ευθύνης παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά, με αυστηρότερες απαιτήσεις ως προς τα αποτελέσματα, καλύτερη ιχνηλασιμότητα της χρηματοδότησης και προγραμματισμένο έλεγχο της Refashion. Οι επιχειρήσεις που καταβάλλουν εισφορές δικαιούνται σαφείς εξηγήσεις για τις δαπάνες, τις υποχρεώσεις, την πραγματική λειτουργία και τις μετρήσιμες επιπτώσεις.
Μετρήσιμο περιβαλλοντικό αποτέλεσμα
Η ERVERTE Paris επιλέγει ανθεκτικά ρούχα, φυσικές ίνες και λιγότερα περιττά υλικά. Οι εισφορές πρέπει να είναι δίκαιες, διαφανείς και να ενθαρρύνουν τον οικολογικό σχεδιασμό. Η επιτυχία μετριέται από τα απόβλητα που αποτρέπονται, τα προϊόντα που επαναχρησιμοποιούνται και τα υλικά που πραγματικά ανακυκλώνονται.
Για την ERVERTE Paris η περιβαλλοντική ευθύνη αρχίζει από τον σχεδιασμό: προσεκτικά επιλεγμένες φυσικές ίνες, παραγωγή κοντά στις αγορές όπου είναι εφικτό, λιγότερα περιττά υλικά και ενδύματα σχεδιασμένα για μακροχρόνια χρήση. Αυτές οι επιλογές δεν εξασφαλίζουν αυτομάτως απαλλαγή από τις εισφορές EPR, αφού ισχύουν ειδικά κριτήρια ανά πρόγραμμα. Χρειάζεται να είναι σαφές ποιες βελτιώσεις αναγνωρίζονται και πώς τα κίνητρα και οι επιβαρύνσεις επηρεάζουν τον λογαριασμό.
Ζητούμε διαφανές κόστος, αναλογικές εισφορές, ουσιαστικά κίνητρα οικολογικού σχεδιασμού, ανεξάρτητα επαληθεύσιμες ροές υλικών και συνεπή εφαρμογή των κανόνων. Η υποστήριξη της ευθύνης του παραγωγού συμβαδίζει με την απαίτηση για αποτελεσματικότερη εφαρμογή.
Να μετράμε τον πραγματικό αντίκτυπο, όχι μόνο τα χρήματα που συλλέγονται
Η επιτυχία ενός συστήματος δεν αξιολογείται μόνο από το ύψος των εισφορών, τον αριθμό των μελών ή τις ανακοινωθείσες πρωτοβουλίες. Μετράται με τα απόβλητα που πράγματι αποφεύγονται, τα προϊόντα που επαναχρησιμοποιούνται, τα υλικά που ουσιαστικά ανακυκλώνονται και τη μείωση της περιβαλλοντικής βλάβης.
Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα πληρώνουν οι επιχειρήσεις, αλλά ποια μετρήσιμη περιβαλλοντική βελτίωση επιτυγχάνεται με αυτά τα χρήματα. Η διαφάνεια και η λογοδοσία πρέπει να καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τη δημιουργία ενός ρούχου μέχρι τη διαχείρισή του στο τέλος της ζωής του.
Sources / Official sources: Citeo: environmental data · Citeo: sector figures · Citeo: membership and fees · Refashion: contributions · Refashion: collection · French Ministry, 28 October 2026 · French Environmental Code
Information available as of 5 November 2026. Figures have distinct reporting scopes and should not be directly compared as cost-efficiency ratios.