Citeo en Refashion: miljoenen aan milieubijdragen, maar welke resultaten?

Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid financiert het voorkomen, inzamelen en verwerken van afval. ERVERTE Paris steunt dit principe, maar vraagt welke meetbare milieuwinst de verplichte bijdragen werkelijk opleveren.

De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid verplicht bedrijven mee te betalen aan de verwerking van producten na gebruik. Citeo is vooral actief voor huishoudelijke verpakkingen en papier, terwijl Refashion de erkende organisatie is voor kleding, huishoudtextiel en schoenen. De bijdragen financieren afvalpreventie, inzameling, hergebruik, sortering en recycling. Het belang van deze aanpak maakt kritische toetsing van de resultaten niet minder noodzakelijk.

Citeo: veel middelen, uiteenlopende resultaten

Citeo noemt € 1,5 miljard aan milieubijdragen voor huishoudelijke verpakkingen en papier. Dit gepubliceerde kerncijfer is niet automatisch de omzet van 2025. Voor dat jaar meldt Citeo 73% recycling van verpakkingen, tegenover slechts 30% van plastic verpakkingen. Op de sectorpagina staat ook dat 1,5% van de huishoudelijke verpakkingen wordt hergebruikt. Preventie en hergebruik blijven daarom cruciaal.

Uit de in juni 2026 gepubliceerde cijfers over 2025 blijken aanzienlijke verschillen per materiaal: 88% recycling voor glas, 83% voor papier en karton, 43% voor aluminium en slechts 30% voor plastic verpakkingen. Het gemiddelde van 73% verhult dit verschil deels. De € 1,5 miljard die Citeo op zijn sectorpagina vermeldt, is een gepubliceerde totaalindicator en moet niet automatisch worden opgevat als inkomsten die uitsluitend in 2025 zijn ontvangen.

Er is onmiskenbaar vooruitgang geboekt, maar de cijfers laten zien waar meer werk nodig is. Voorkomen dat verpakkingsafval ontstaat en materialen opnieuw gebruiken blijven wezenlijk, naast het verbeteren van de recycling van verpakkingen die toch op de markt komen.

Minimumbijdragen en kleine ondernemingen

Voor kleine producenten geldt bij Citeo in 2026 een minimumbijdrage van € 110 exclusief btw. Als een bedrijf materiaalgegevens en verbeteringen in ecodesign opgeeft, maar de berekende bijdrage onder de drempel blijft, kan de factuur toch onveranderd blijven. Artikel R.541-119 van de Franse milieuwet staat vaste bijdragen voor kleine hoeveelheden toe, maar eist een periodieke kostencontrole. ERVERTE Paris vraagt om duidelijkheid over de evenredigheid van dit systeem.

Artikel R.541-119 van het Franse milieuwetboek staat vaste bijdragen toe voor producenten die kleine hoeveelheden op de markt brengen. Een minimumbijdrage is daarmee niet op zichzelf onrechtmatig. De organisatie moet echter regelmatig toetsen of het bedrag de bedoelde kosten dekt. In de eigen informatie over lidmaatschap en facturering beschrijft Citeo ook een eerste factuur van € 110 exclusief btw bij aanmelding.

Een klein merk kan samenstelling, gewicht en ecodesignkenmerken van verpakkingen volledig opgeven, terwijl theoretische aanpassingen of bonussen de uiteindelijke factuur niet verlagen doordat de berekende bijdrage onder het minimum blijft. ERVERTE Paris vroeg in oktober 2026 bij de Franse overheid om toelichting op de periodieke controle, de berekeningsmethodiek, de tarieftransparantie en de vertegenwoordiging van kleine producenten. Het doel is een beter systeem, niet het afwijzen van producentenverantwoordelijkheid.

Refashion: € 162,7 miljoen en dalende inzameling

Refashion meldt in 2025 € 162,7 miljoen aan producentenbijdragen en circa 3,6 miljard nieuwe textiel-, linnengoed- en schoenenartikelen op de markt. Tegelijk daalde de inzameling van gebruikt textiel en schoeisel met 6% tot circa 272.000 ton. Refashion wijst op afzetproblemen en economische druk bij inzamelaars. Deze daling kan niet zonder meer aan één organisatie worden toegeschreven. Inzamelen is bovendien niet hetzelfde als recyclen.

Het in 2025 op de markt gebrachte volume nieuwe producten vertegenwoordigde volgens Refashion ongeveer 917.604 ton. De circa 272.000 ton ingezamelde gebruikte producten vormen geen recyclingpercentage: de verzamelde artikelen kunnen worden gesorteerd, hergebruikt, gerecycled of anders verwerkt en kunnen jaren eerder zijn verkocht.

Refashion noemt de crisis op de afzetmarkten voor gebruikt textiel, financiële druk en operationele problemen bij inzamelaars. De daling van 6% kan daarom niet simpelweg aan één organisatie worden toegeschreven. Wel is het belangrijk dat de sector afzonderlijke en controleerbare cijfers publiceert over inzameling, sortering, hergebruik en daadwerkelijke recycling.

Bestuurlijke boete en overheidstoezicht

Op 28 oktober 2026 wees het Franse ministerie van Ecologische Transitie Refashion opnieuw op zijn terugnameverplichtingen. Volgens de officiële mededeling was op 13 april 2026 al een bestuurlijke boete van € 170.000 opgelegd wegens tekortkomingen, gevolgd door een nieuwe wettelijke waarschuwing op 26 oktober. Dit bewijst geen misbruik van bijdragen, maar maakt degelijk toezicht noodzakelijk.

Volgens het persbericht van het Franse milieuministerie van 28 oktober 2026 kreeg Refashion op 13 april 2026 een bestuurlijke boete van € 170.000 opgelegd wegens het niet nakomen van terugnameverplichtingen voor textielafval van partijen uit de sociale en solidaire economie. Naar aanleiding van nieuwe meldingen volgde op 26 oktober een wettelijke waarschuwing, voorafgaand aan een mogelijke formele aanmaning. Dit zijn gedocumenteerde tekortkomingen in de naleving van regels, geen bewijs van verduistering van bijdragen.

De Franse regering had al in april 2026 een hervorming van de textielregeling aangekondigd, waaronder strengere eisen aan resultaten, betere traceerbaarheid van de financiering en een aangekondigde audit van Refashion. Bedrijven die bijdragen betalen, mogen daarom heldere informatie verlangen over verplichtingen, uitgaven, de feitelijke uitvoering en de meetbare effecten.

Meet impact, niet alleen inkomsten

ERVERTE Paris kiest voor duurzame kleding, natuurlijke vezels en minder overbodige materialen. Wij vragen transparante kosten, evenredige bijdragen en echte stimulansen voor ecodesign. Uiteindelijk tellen de vermeden afvalstromen, het hergebruik en de daadwerkelijk gerecyclede materialen meer dan de hoogte van de geïnde bedragen.

Voor ERVERTE Paris begint milieuzorg bij het ontwerp: zorgvuldig gekozen natuurlijke vezels, lokale productie waar haalbaar, minder overbodige materialen en kleding met een lange gebruiksduur. Deze keuzes leveren volgens de verschillende EPR-regels niet automatisch vrijstelling op. Een geloofwaardig stelsel moet uitleggen welke verbeteringen wel meetellen en hoe bonussen en toeslagen het werkelijk betaalde bedrag beïnvloeden.

Wij pleiten voor inzichtelijke kosten, evenredige bijdragen, merkbare prikkels voor ecodesign, onafhankelijk verifieerbare materiaalstromen en consequente handhaving. Steun voor producentenverantwoordelijkheid gaat uitstekend samen met kritische vragen over de prestaties ervan.

Beoordeel de milieuwinst, niet alleen de ontvangen bijdragen

Het succes van producentenverantwoordelijkheid kan niet alleen worden afgemeten aan geïnde bedragen, het aantal aangesloten ondernemingen of aangekondigde initiatieven. Doorslaggevend zijn de hoeveelheden vermeden afval, producten die opnieuw worden gebruikt, materialen die daadwerkelijk worden gerecycled en de vermindering van milieuschade.

De centrale vraag is dus niet uitsluitend hoeveel bedrijven betalen, maar welke meetbare milieuverbeteringen met die bedragen worden bereikt. Transparantie en verantwoording horen bij de hele waardeketen, van het merk dat een product ontwerpt tot de organisatie die de verwerking na gebruik beheert.

Sources / Official sources: Citeo: environmental data · Citeo: sector figures · Citeo: membership and fees · Refashion: contributions · Refashion: collection · French Ministry, 28 October 2026 · French Environmental Code

Information available as of 5 November 2026. Figures have distinct reporting scopes and should not be directly compared as cost-efficiency ratios.

ERVERTE Paris